Kısa cevap: Türkiye'de sportif tüplü dalışta inilebilecek en fazla derinlik 40 metredir ve bu sınıra yalnızca derin dalış uzmanlığına sahip dalıcılar yetkilidir. TSSF Donanımlı Dalış Talimatı'na göre bir yıldız dalıcı en çok 18 metreye, iki ve üç yıldız dalıcılar ise en çok 30 metreye dalabilir. 40 metrenin ötesi teknik dalışın alanıdır. Dünya rekoru 332,35 metredir; ancak bu, yıllarca süren özel hazırlıkla yapılmış bir istisnadır.
Türkiye'de Sportif Dalışın Derinlik Sınırı
Türkiye karasularında yapılan sportif amaçlı dalışların kuralları, Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu'nun (TSSF) Donanımlı Dalış Talimatı ile belirlenir. Federasyonun sitesinde yayımlanan güncel talimatın yürürlük tarihi 27 Ekim 2025'tir. Talimata göre derin dalış uzmanlık belgesi olan dalıcılar en çok 40 metreye kadar inebilir. Bazı seviyeler için dalış eğitmeni eşliğinde ve yalnızca eğitim amacıyla 42 metreye kadar inmeye izin veren hükümler de vardır; ancak bu, keyif dalışları için tanınmış bir derinlik değildir.
Dolayısıyla "tüplü dalış kaç metre" sorusunun tek bir cevabı yoktur. Sınırı, sahip olduğunuz belge, uzmanlıklarınız ve yanınızdaki dalıcının seviyesi birlikte belirler.
TSSF/CMAS Yıldızlarına Göre Derinlik Yetkileri
Bir Yıldız (1★)
Bir yıldız dalıcı, yanında üç yıldız dalıcı ya da dalış eğitmeni bulunması koşuluyla en çok 18 metreye kadar dalabilir ve gece dalışı yapamaz. Eğitimin içeriğini 1 Yıldız CMAS/TSSF dalış kursu sayfasında bulabilirsiniz.
İki Yıldız (2★)
İki yıldız dalıcı, en az iki yıldız seviyesindeki bir dalıcıyla birlikte en çok 30 metreye kadar dalabilir ve gece dalışı yapabilir. Derin dalış uzmanlığı olan 18 yaşından büyük iki yıldız dalıcılar, yanlarında üç yıldız dalıcı ya da eğitmen varsa 40 metreye inebilir. 18 yaşından küçükler için sınır, aynı eşlik koşuluyla 24 metredir. Ayrıntılar: 2 Yıldız CMAS/TSSF dalış kursu.
Üç Yıldız (3★)
Üç yıldız dalıcı, diğer dalıcılara sualtında önderlik edebilen seviyedir; en çok 30 metreye kadar dalabilir ve daldırabilir. Derin dalış uzmanlığıyla bu sınır 40 metreye çıkar. Güncel talimatta üç yıldız belgesi için derin dalış, ilkyardım ve yön bulma uzmanlıkları ön koşul olarak sayılır. Bkz. 3 Yıldız CMAS/TSSF dalış kursu.
Genç Dalıcı
Talimat, 12 yaşını doldurmuş ve veli onayı olan çocuklar için genç dalıcı seviyesini de tanımlar. Genç dalıcılar, kayıtlı bir eğitmen eşliğinde ve birebir olacak şekilde en çok 7 metreye kadar dalabilir.
PADI ile Kısa Karşılaştırma
Farklı eğitim sistemlerinde eşikler birbirine yakındır. PADI'de Open Water Diver için önerilen sınır 18 metre, Advanced Open Water Diver için 30 metredir; Deep Diver uzmanlığı ise 40 metreye kadar dalışı kapsar. PADI de 40 metreyi rekreatif dalışın sınırı olarak tanımlar. Türkiye'de TSSF/CMAS dışındaki bir sistemden belge almış Türk vatandaşları federasyondan alınan dalış izin kimliğiyle, yabancı uyruklu dalıcılar ise kendi belgeleriyle dalabilir.
Derinlik Arttıkça Neler Değişir?
Su yüzeyinde üzerimizdeki basınç yaklaşık 1 atmosferdir ve her 10 metrede yaklaşık 1 atmosfer artar; 30 metrede toplam basınç yaklaşık 4 atmosfere ulaşır. Bu fark, dalışın planlanma biçimini doğrudan etkiler.
Hava Tüketimi
Derinde her nefes, yüzeye göre daha yoğun gaz içerir. Bu yüzden aynı tüp derinde daha kısa sürede tükenir. Hava planı, dönüş ve çıkış için yedek bırakacak şekilde yapılmalıdır.
Azot Narkozu
Derinlik arttıkça solunan azot, düşünme ve karar verme hızını yavaşlatabilir. Etkisi derinlikle artar ve kişiden kişiye, hatta günden güne değişebilir. Belirti hissedildiğinde daha sığ derinliğe çıkmak temel güvenlik kuralıdır.
Dekompresyon
Derinde kalınan süre uzadıkça vücut daha fazla azot biriktirir. Bu nedenle derinlik arttıkça dekompresyon durağı gerektirmeden kalınabilecek süre kısalır. Yavaş çıkış, güvenlik durağı ve dalış bilgisayarının uyarılarına uymak bu yüzden önemlidir. Sağlıkla ilgili sorularınız için bir sualtı hekimine danışmanız önerilir.
40 Metrenin Ötesi: Teknik Dalış ve Gaz Karışımları
40 metrenin ötesi, TSSF talimatındaki yıldız ve uzmanlık yetkilerinin kapsamında değildir. Bu derinlikler teknik dalışın konusudur. Teknik dalışta planlı dekompresyon durakları, birden fazla tüp ve farklı gaz karışımları kullanılır. Helyum içeren trimiks gibi karışımlar narkozun ve oksijenin derinde yaratabileceği riskleri yönetmek için tercih edilir. Talimatta sportif amaçlı nitroks kullanımı ayrı bir uzmanlık olarak yer alır. Teknik dalış, sportif belgelerden ayrı ve kapsamlı bir eğitim gerektirir.
Dünya Tüplü Dalış Rekoru Kaç Metre?
Guinness Dünya Rekorları'na göre deniz suyunda en derin tüplü dalış rekoru Mısırlı dalıcı Ahmed Gabr'a aittir. Gabr, 18 Eylül 2014'te Kızıldeniz'de Dahab açıklarında 332,35 metreye inmiştir. Guinness'in aktarımına göre iniş yaklaşık 12 dakika sürmüş, yüzeye dönüş ise dekompresyon nedeniyle yaklaşık 15 saat almıştır. Gabr, 2005'te yine Dahab'da Nuno Gomes'un yaptığı yaklaşık 318 metrelik dalışın rekorunu geçmiştir. Bu tür denemeler büyük bir destek ekibi ve uzun hazırlık gerektirir; sportif dalış için bir hedef ya da örnek değildir.
Çanakkale Batıkları Hangi Derinlikte?
Gelibolu'daki tarihi batıklar farklı derinliklerde yattığı için her seviyeye uygun bir hedef sunar. Yaklaşık derinlikler şöyledir:
- Masséna ve Saghalien: yaklaşık 5–7 metre
- SS Milo: yaklaşık 7 metre
- HMS Louis: yaklaşık 13 metre
- HMS Majestic: yaklaşık 18–23 metre
- Helles barçları: yaklaşık 24–25 metre
- HMS Triumph: yaklaşık 70 metre (yalnızca teknik dalış)
Batık derinlikleri kaynaktan kaynağa birkaç metre farklı verilebilir; örneğin HMS Majestic için farklı rakamlar yayımlanmıştır. Dalış öncesi brifing her zaman esas alınmalıdır.
Hangi Seviye Hangi Batığa Uygun?
Masséna, Saghalien, SS Milo ve HMS Louis, bir yıldız dalıcının 18 metrelik sınırı içinde kalır. HMS Majestic ve Helles barçları ise iki yıldız seviyesinin 30 metrelik sınırına uygundur; 18 yaşından küçük iki yıldız dalıcılar için geçerli 24 metre sınırı barçlarda dikkate alınmalıdır. HMS Triumph, sportif sınırların çok ötesinde olduğu için yalnızca teknik dalış eğitimi almış dalıcılara yöneliktir. Son kararı akıntı, görüş ve hava koşullarına göre dalış lideri verir.
Byemdive ile Seviyenize Uygun Derinlikte Dalın
Byemdive, Çanakkale Gelibolu'da kendi teknesiyle tarihi batıklara dalış yaptıran bir dalış kulübüdür. TSSF aracılığıyla CMAS 1, 2 ve 3 yıldız dalıcı eğitimleri ile eğitmen eğitimi verir. Hangi batığa hangi seviyede dalabileceğinizi öğrenmek ya da eğitim planlamak için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.