Saros Körfezi'nin bilinen dalış noktaları arasında Bebek Kayalıkları, Minnoş Kayalıkları, İbrice Limanı çevresi, Cennet, Cehennem, Toplar Burnu, Asker Taşı, Üç Adalar ve Kömür Limanı sayılıyor. Körfez, berrak suyu, kayalık resifleri ve zengin canlı çeşitliliğiyle Kuzey Ege'nin öne çıkan tüplü dalış bölgelerinden biri. Başlangıç seviyesine uygun sığ kayalıklardan akıntılı, daha deneyim isteyen noktalara kadar farklı seçenekler var; körfezin tamamı da yasal koruma altında. Bu rehberde körfezin konumunu, koruma statüsünü, sualtı yaşamını ve dalış koşullarını derledik.
Saros Körfezi Nerede?
Saros Körfezi, Kuzey Ege'de, Gelibolu Yarımadası'nın kuzeyinde uzanan geniş bir körfezdir. Kıyıları Edirne (Enez, Keşan) ve Çanakkale (Gelibolu) illerinin sınırları içinde kalır. Güney kıyısı Gelibolu Yarımadası'na dayandığı için körfez, Çanakkale'nin tarihi batık bölgesine de yakındır. Kıyı şeridi boyunca kayalık burunlar, küçük koylar ve adacıklar sıralanır. Bu yakınlık sayesinde aynı dalış programında hem doğal kayalıklar hem de tarihi batıklar değerlendirilebilir.
Özel Çevre Koruma Bölgesi Statüsü
Saros Körfezi, 22 Aralık 2010 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulu kararıyla Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edildi. Bu statü, bölgenin biyolojik ve jeolojik değerlerini korumayı amaçlar. Bazı kaynaklarda farklı yıllar geçse de ÖÇK ilanının resmî tarihi 2010'dur. Özel Çevre Koruma Bölgelerinde planlama ve izin süreçleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülür. Koruma statüsü dalıcılar için de sorumluluk demektir: canlılara dokunmamak, sualtından hiçbir şey almamak ve tabana zarar vermeden dalmak gerekir.
Sualtı Yaşamı
Resmî tanıtım kaynaklarına göre körfezde 200'ün üzerinde canlı türü yaşıyor. Istakoz, deniz yıldızı, deniz salyangozu ve çeşitli balık türleri sık görülür. Minnoş çevresinde turuncu mercanlar (gorgonyalar), fener balığı ve iri vatoz türleri anılır; şanslı dalışlarda yunus ve deniz kaplumbağası da görülebilir. Yerel haberlerde ay balığı ve İspanyol dansçısı gibi türlerin görüntülendiği de aktarılır. Körfezin Ege, Akdeniz ve Marmara özelliklerini bir arada taşıması bu çeşitliliğin önemli nedenlerinden biridir. Öte yandan Marmara kaynaklı müsilajın akıntılarla zaman zaman körfeze ulaştığı ve deniz çayırlarını tehdit ettiği bildiriliyor. Bu da koruma kurallarına uymanın neden önemli olduğunu gösteriyor.
Bebek Kayalıkları
Bebek Kayalıkları, en fazla yaklaşık 20 metre derinliğe inen, korunaklı bir kayalık alandır. Kayaların arasında sığınan balıklar, yumuşakçalar ve deniz bitkileri gözlenir. Derinliğinin sınırlı olması ve korunaklı yapısı nedeniyle başlangıç seviyesindeki dalıcılar ve yeni brövesini almış olanlar için uygun bir noktadır. Saros'ta ilk açık deniz deneyimini yaşamak isteyenler için iyi bir başlangıçtır. Sakin bir ortamda nötr yüzerlik, yatay duruş ve ekipman kontrolü gibi temel becerileri pekiştirmek için de elverişlidir.
Minnoş Kayalıkları
Minnoş Kayalıkları, körfezin en bilinen dalış noktalarından biridir. Kayalıkların yüzeyden yaklaşık 15 metre aşağıda uzandığı belirtilir. Zengin canlı yaşamı nedeniyle sualtı fotoğrafçılarının da ilgisini çeker. Bölgede akıntı etkili olabildiği için dalış planı günün koşullarına göre yapılmalıdır. Fotoğraf çekecekseniz kayalara ve mercanlara temas etmeden, tabandan yeterli mesafede kalmaya özen gösterin; gorgonyalar yavaş büyür ve kırıldıklarında kolay toparlanmaz.
İbrice Limanı ve Diğer Noktalar
Körfezin kuzey kıyısındaki İbrice Limanı, berrak suyu nedeniyle Saros'un "akvaryumu" olarak anılır ve gece dalışlarıyla da ilgi görür. Limanın açığında Çanakkale Savaşları'nı canlandıran yapay resifler, sığ suya batırılmış bir tank ve 2019'da batırılan bir uçak gövdesi bulunur. Bunların dışında resmî kaynaklarda şu noktalar da sayılır:
- Cennet ve Cehennem
- Toplar Burnu
- Asker Taşı
- Üç Adalar
- Kömür Limanı
Bu noktaların derinlik, akıntı ve giriş koşulları birbirinden farklıdır; bazılarına kıyıdan, bazılarına ise yalnızca tekneyle ulaşılır. Bu nedenle dalış öncesinde rehberinizden güncel bilgi almanız ve nokta brifingini dikkatle dinlemeniz önerilir.
Vincenzo Florio ve Yakındaki Tarihi Batıklar
Vincenzo Florio, 1880'de inşa edilmiş İtalyan yapımı bir buharlı ticaret gemisidir ve Çanakkale Savaşı sırasında, 1915'te Gelibolu Yarımadası kıyısında batmıştır. Saros'a gelen dalıcılar, yarımadadaki batıkları da aynı programa ekleyebilir. Resmî kaynaklara göre yarımada ve Çanakkale çevresinde 200'ü aşkın batık bulunuyor. Batık dalışları hakkında ayrıntılar için Çanakkale batık dalışı rehberimize, daha derin noktalar için teknik dalış noktaları sayfamıza göz atabilirsiniz.
Akıntı ve Rüzgâr Koşulları
Saros güçlü akıntılarıyla bilinir. Körfeze doğudan giren yüzey akıntısı kıyıya paralel ilerler; hızı ise mevsime ve hava koşullarına göre değişir. Poyraz, körfezdeki su hareketini artıran başlıca rüzgârdır; kuvvetli lodos da kıyıda büyük dalgalar yaratabilir. Bu nedenle:
- Dalış noktası günün rüzgâr yönüne göre seçilmelidir.
- Akıntılı noktalarda iniş-çıkış hattı ve tekne desteği önemlidir.
- Yüzeye çıkarken tekneye konumunuzu göstermek için yüzey işaret şamandırası taşımak faydalıdır.
- Dalış arkadaşınızdan ayrılmamak, akıntılı sularda her zamankinden daha önemlidir.
- Rüzgârın sertleştiği günlerde dalışı ertelemek en güvenli seçenektir.
Hangi Seviyeye Uygun?
Bebek Kayalıkları gibi korunaklı ve sığ noktalar başlangıç seviyesine uygundur. Akıntının etkili olduğu veya daha derin noktalar ise yüzerlik kontrolüne hâkim, deneyimli dalıcılar için daha uygundur. Henüz brövesi olmayanlar CMAS 1 Yıldız eğitimiyle başlayabilir; deneyimini ilerletmek isteyenler için 2 Yıldız kursu bir sonraki adımdır. Kendi seviyenizin üzerindeki bir noktaya, o noktayı bilen bir rehber olmadan dalmamanız önerilir.
Saros'ta Ne Zaman Dalınır?
Yerel kaynaklara göre Saros'ta dalış sezonu ilkbaharın sonu ve yaz başında hareketlenir, yoğunluk yaz aylarında artar. Su sıcaklığı ve görüş mesafesi hava koşullarına göre değiştiği için kesin bir takvim vermek doğru olmaz. Planlama yaparken hava tahminini izlemek ve dalış ekibine danışmak en sağlıklı yoldur. Gece dalışı yapmak isteyenler için İbrice çevresi yerel haberlerde sıkça öne çıkıyor; gece dalışı için ek eğitim ve uygun aydınlatma ekipmanı gerekir. Serin sezon başlarında ve sonlarında daha kalın bir dalış elbisesi tercih etmek konforu artırır.
Byemdive ile Saros Dalışı
Byemdive, Saros Körfezi ve Gelibolu çevresindeki noktalara kendi teknesiyle dalış düzenliyor. Hangi noktaya dalınacağı, katılımcıların seviyesine ve günün hava koşullarına göre belirleniyor. Tüm rekreatif dalış noktalarımızı inceleyebilir, eğitim ya da dalış planı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.